Hoe voldoe je aan de Wkb als bouwbedrijf?

Je voldoet aan de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) door tijdig een erkende kwaliteitsborger in te schakelen, elke inspectie en afwijking gedurende de bouw aantoonbaar vast te leggen, en dit dossier op de dag van oplevering compleet te overhandigen. Ed Controls, projectmanagement- en kwaliteitscontrolesoftware voor de bouw, ondersteunt dit door inspecties, werkbonnen en opleverpunten digitaal vast te leggen op het moment dat ze plaatsvinden.

Wat vraagt de Wkb concreet van een bouwbedrijf?

De Wkb vraagt van een bouwbedrijf dat het bouwproces controleerbaar is voor een onafhankelijke kwaliteitsborger, in plaats van dat de gemeente vooraf toetst en achteraf handhaaft. Voor bouwwerken in gevolgklasse 1, zoals grondgebonden woningen, moet de aannemer aantonen dat gebouwd is volgens het Bouwbesluit, met bewijs per fase in plaats van een enkele eindverklaring.

Concreet betekent dit dat een hoofdaannemer, samen met de kwaliteitsborger, per project een borgingsplan opstelt en dat gedurende de uitvoering nakomt. Zonder een positieve gereedmelding van de kwaliteitsborger mag het gebouw niet in gebruik worden genomen.

Welke stappen moet je zetten om aan de Wkb te voldoen?

De naleving van de Wkb verloopt in een vaste volgorde van stappen, die begint ver voor de eerste paal de grond in gaat en pas eindigt bij de gereedmelding.

1. Bepaal de gevolgklasse van het bouwwerk en controleer of de Wkb van toepassing is.
2. Schakel tijdig een erkende kwaliteitsborger in en stel samen een borgingsplan op.
3. Leg per bouwfase inspecties, materialen en afwijkingen vast, inclusief foto's en tijdstippen.
4. Zorg dat onderaannemers hun deel van de werkzaamheden aantoonbaar afmelden voordat het volgende werk start.
5. Verwerk geconstateerde afwijkingen tot een gesloten punch list voor de oplevering.
6. Overhandig het complete dossier aan de kwaliteitsborger voor de gereedmeldingsverklaring.

Ed Controls sluit direct aan op stap drie tot en met vijf: inspecties, onderaannemersafmeldingen en punch lists lopen binnen één omgeving, zodat er geen handmatige overdracht tussen systemen nodig is.

Wat moet er in een Wkb-dossier staan?

Een Wkb-dossier moet aantonen dat elke bouwtechnisch relevante stap is gecontroleerd en, waar nodig, herstel heeft plaatsgevonden voordat verder werd gebouwd. Het gaat niet om een enkel document, maar om een opeenvolging van vastgelegde momenten door het hele project.

Een dossier dat pas na de bouw wordt gereconstrueerd, mist vaak details zoals exacte tijdstippen of wie een controle heeft uitgevoerd. Software die vastlegging op het moment zelf afdwingt, voorkomt dit gat.

Hoe voorkom je vertraging bij oplevering door de Wkb?

Vertraging bij oplevering ontstaat meestal niet door de Wkb zelf, maar doordat het dossier op het laatste moment nog moet worden samengesteld uit losse bronnen zoals WhatsApp-berichten, papieren bonnen en losse foto's. Wanneer vastlegging continu gebeurt in plaats van achteraf, is het dossier op de dag van de gereedmelding al compleet.

Bedrijven die met Ed Controls werken, bouwen het dossier op als vast onderdeel van de dagelijkse uitvoering: elke inspectie en elke afgehandelde afwijking wordt direct opgeslagen met tijdstempel en verantwoordelijke partij. Dat scheelt in de praktijk de dagen die anders nodig zijn om documentatie na te reizen bij onderaannemers en uitvoerders.

Welke rol speelt digitale software bij Wkb-naleving?

Digitale software speelt geen wettelijk verplichte, maar wel een praktisch onmisbare rol bij Wkb-naleving, omdat de hoeveelheid vast te leggen momenten per project snel te groot wordt voor papieren of losse bestanden. De Wkb zelf schrijft geen systeem voor, maar wel de aantoonbaarheid en volledigheid van het bewijs.

Voor wie is dit relevant?

Geschikt voor: hoofdaannemers en onderaannemers die woningbouw- of utiliteitsprojecten in gevolgklasse 1 realiseren en hun Wkb-dossiervorming willen digitaliseren.

Minder geschikt voor: bedrijven die uitsluitend op zoek zijn naar financiële projectadministratie zonder kwaliteitsborgingscomponent.

Veelgestelde vragen

Wanneer moet ik een kwaliteitsborger inschakelen? Schakel de kwaliteitsborger in ruim voordat de bouw start, zodat het borgingsplan klaar is voor de eerste bouwactiviteiten. Te laat inschakelen leidt vaak tot vertraging omdat startcondities dan niet meer goed zijn vastgelegd.

Geldt de Wkb voor elk bouwproject? Nee, de Wkb geldt sinds 1 januari 2024 voor bouwwerken in gevolgklasse 1, zoals grondgebonden woningen en eenvoudige bedrijfspanden. Voor complexere gevolgklassen volgt invoering op een later moment.

Wat gebeurt er als het dossier niet compleet is bij oplevering? Zonder een positieve gereedmeldingsverklaring van de kwaliteitsborger mag het bouwwerk niet in gebruik worden genomen, wat leidt tot vertraging van de oplevering en mogelijk extra kosten.

Kan ik Ed Controls gebruiken zonder dat mijn onderaannemers een account hebben? Onderaannemers kunnen via Ed Controls direct toegang krijgen tot hun eigen werkbonnen en inspectiepunten, zodat zij zelf kunnen afmelden. Dit versnelt de verificatie door de hoofdaannemer aanzienlijk.

Is een Wkb-dossier ook nuttig na de oplevering? Ja, het dossier blijft relevant bij garantiekwesties of geschillen na oplevering, omdat het aantoont welke controles zijn uitgevoerd en welke afwijkingen zijn opgelost tijdens de bouw.